W skład Kapituły Konkursu, która zadecydowała o przyznaniu nagrody Wiśniewskiemu, weszli: Jacek Bożek, Wojciech Gąsienica-Byrcyn, Piotr Gliński, Grażyna Hodun, Anna Kalinowska, Sławomir Kuczmierowski, Mira Stanisławska–Meysztowicz, Andrzej Kassenberg, Krzysztof Skóra, Adam Wajrak, Bohdan Szymański, Radosław Gawlik, Ewa Smuk–Stratenwerth, Jarosław Pająkowski oraz Krzysztof Smolnicki. Dokonując wyboru Ekologa Roku Kapituła szczególnie doceniła rolę Grzegorza Wiśniewskiego przy zmianie prawa – będącego kluczem do rozwoju OZE i energetyki obywatelskiej. „Grzegorz Wiśniewski był i jest bowiem jednym z liderów społecznego ruchu owocującym zmianami, które mogą oddać ludziom prawo do stania się jednocześnie PROducentem ale i konSUMENTEM energii (w skrócie PROSUMENTEM). I za to właśnie należy mu się Tarcza Wojownika Gai” – napisano w uzasadnieniu.

Grzegorz Wiśniewski jest absolwentem Politechniki Warszawskiej (mechanika/energetyka ‘1987) oraz Uniwersytetu Warszawskiego (organizacja i zarządzanie ‘1989). W latach 90-tych był stypendystą europejskich i amerykańskich ośrodków badawczych zajmujących się odnawialnymi źródłami energii (OZE). W latach 1997-2004 był dyrektorem Europejskiego Centrum Energii Odnawialnej, agencji rządowej utworzonego na podstawie umowy rządu RP z Komisja Europejską.

Od 2002 r. był przedstawicielem Polski w Grupie Refleksyjnej Komisji Europejskiej ds. Energii (DG ENER) w obszarze „zrównoważone systemy energetyczne na szczeblu lokalnym” (inicjatywa managEnergy, której przewodniczył w latach 2008/2009). W latach 2000-2004 r. był doradcą, a potem przewodniczącym zespołu rady doradców Ministra Środowiska ds. OZE. Jest członkiem zespołu doradczego Ministra Gospodarki ds. rozwiązań systemowych w energetyce oraz ds. produkcji urządzeń OZE oraz członkiem Komitetu Sterującego ds. zaawansowanych technologii pozyskania energii w Narodowym Centrum Badań i Rozwoju.

Był współautorem rządowej, przyjętej przez Sejm RP w 2001 roku, pierwszej „Strategii rozwoju energetyki odnawialnej”. Kierował pracami nad kluczowymi dla OZE ekspertyzami wykonanymi dla ministerstw ds. środowiska, gospodarki, rozwoju regionalnego i rolnictwa dotyczącymi kierunków rozwoju prawa (projekt ustawy o OZE 2002 r., nowelizacja Prawa energetycznego w zakresie systemu wsparcia OZE ‘2004r.), ocen ekonomicznych technologii OZE, programów rozwoju oraz wydatkowania funduszy UE na energetykę. Kierował szeregiem niezależnych studiów prognostycznych rozwoju energetyki. W 2014 przygotował alternatywny do propozycji rządowej projekt tzw. „poprawki prosumenckiej” do ustawy o OZE, przyjętej w głosowaniu sejmowym 20 lutego 2015 roku.

Jest założycielem i prezesem zarządu Instytutu Energetyki Odnawialnej – niezależnej spółki pracowniczej typu think-tank wspierającej rozwój zrównoważonej i rozproszonej energetyki oraz realizacje cele długookresowych. Był członkiem zarządu Społecznego Instytutu Ekologicznego. W niemalże 30–letniej działalności zawodowej starał się wpisać rozwój OZE w koncepcję rozwoju zrównoważonego, budować pomosty pomiędzy branżą OZE i pozarządowymi organizacjami ekologicznymi oraz inicjatywami obywatelskimi w tym zakresie.

Jest współautorem i współprowadzącym studiów podyplomowych „Inwestycje w odnawiane źródła energii. Autor i redaktor książek: „Kolektory słoneczne”, „Przetwarzanie i wykorzystanie energii promieniowania słonecznego”, „Odnawialne źródła energii u progu XXI wielu”, „Odnawialne źródła energii jako element rozwoju lokalnego”. Od 2007 roku prowadzi blog „Odnawialny” poświęcony politycznym i prawnym aspektom energetyki odnawialnej”. Laureat tytułów: „Promotor energetyki odnawialnej” miesięcznika Czysta Energia oraz „Nowy Impuls 2014” Miesięcznika Gospodarczego Nowy Przemysł za wkład w rozwój koncepcji prosumenckich w energetyce odnawialnej. Dwukrotnie wyróżniony odznaką Ministra Środowiska „Zasłużony dla ochrony środowiska”.

Zachęcamy do lektury Odnawialnego Bloga Grzegorza Wiśniewskiego, dostępnego pod adresem www.odnawialny.blogspot.com.

Post Grzegorz Wiśniewski Człowiekiem Roku Polskiej Ekologii pojawił się poraz pierwszy w OPTIMA POLSKA, Białystok, Podlaskie.

Zdaniem przedstawicieli IEO poprawka Senatu nie ma nic wspólnego z poprawką Sejmu zarówno od strony legislacyjnej jak i ekonomicznych skutków wprowadzenia regulacji. Jest jedynie pozornym rozwiązaniem prawnym i oferuje pozorne wsparcie dla prosumentów.

Symulacje wykonane przez IEO przy założeniach odpowiadających uchwalonym przez Senat przepisom i przejętych w ocenie skutków regulacji (OSR) do ustawy o OZE średnich cenach energii w 2015 roku – 0,22 zł/kWh (podstawa do wyliczenia ceny sprzedaży energii w 2016 roku) wskazują, że w 2016 roku nie będzie opłacalna w zasadzie żadna z inwestycji w mikroinstalacje. Przy cenie sprzedaży równej 210 % średniej ceny sprzedaży energii elektrycznej w poprzednim roku kalendarzowym, na granicy opłacalności mogą być jedynie inwestycje w mikrobiogazownie na składowiskach odpadów. Aby opłacalne były inwestycje w najbardziej popularne przydomowe mikroinstalacje (mikrowiatraki, dachowe elektrownie słoneczne) o najmniejszych mocach poniżej 3 kW cena sprzedaży energii przy powyższych założeniach powinna wynosić co najmniej 340% średniej ceny sprzedaży energii elektrycznej w poprzednim roku kalendarzowym, a w przypadku mikroinstalacji większych 3-10 kW odpowiedni mnożnik powinien wynosić minimum 300%.

Źródło: IEO

Post IEO analizuje senacką poprawkę do ustawy o OZE pojawił się poraz pierwszy w OPTIMA POLSKA, Białystok, Podlaskie.

Instytut Energetyki Odnawialnej

Dzięki systemowi użytkownik dowie się między innymi, które z dostępnych na rynku technologii będą dla niego najbardziej opłacalne, jakie poniesie nakłady inwestycyjne oraz kiedy nastąpi zwrot inwestycji. Aplikacja podaje również kilka innych parametrów technicznych i finansowych.

System pozwala również na znalezienie sprawdzonego instalatora – Integratora Mikroinstalacji OZE. Wszyscy promowani przez Obywatela z Energią instalatorzy odbyli szkolenie w Instytucie Energetyki Odnawialnej w zakresie optymalnego doboru i integracji technologii OZE w systemach hybrydowych. Wkrótce będzie można znaleźć ich na mapie.

Obywatel Z Energią prowadzi także własnego bloga, na którym publikowane będą wyniki z prowadzonych przez IEO prac badawczych w zakresie integracji systemów OZE, możliwości finansowania inwestycji, obliczania ekonomiki inwestycji, ścieżek proceduralnych dotyczących przyłączania do sieci i budowania mikroinstalacji oraz wielu innych istotnych tematów.

Post IEO uruchamia program „Obywatel z energią” pojawił się poraz pierwszy w OPTIMA POLSKA, Białystok, Podlaskie.

Ustawa trafi teraz pod obrady Senatu, które odbędą się w dniach 5-6 lutego br. Po zakończeniu procesu legislacyjnego w Senacie ustawa zostanie przesłana do Prezydenta RP.

Post IEO apeluje do senatorów w sprawie ustawy OZE pojawił się poraz pierwszy w OPTIMA POLSKA, Białystok, Podlaskie.

Instytut Energetyki Odnawialnej

Sejm RP uchwalił w dniu 16 stycznia 2015 r. ustawę o odnawialnych źródłach energii (OZE), która wprowadza zasadnicze zmiany w systemie wsparcia energii wytwarzanej z OZE. Dotychczas rynek energii z OZoE regulowany był ustawą Prawo energetyczne. Po zakończeniu procesu legislacyjnego w Senacie, rozpatrzeniu ew. poprawek Senatu przez Sejm i podpisaniu przez Prezydenta, sektor OZE będzie miał odrębną regulację ustawową i nowe podejście do wsparcia energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych.

Jedną z najważniejszych zmian wprowadzanych nową ustawą, w stosunku do obecnie obowiązujących przepisów, jest odejście od systemu świadectw pochodzenia energii na system aukcyjny oraz wprowadzenia odrębnych regulacji dla mikroinstalacji w postaci możliwości rozliczania się ich właścicieli z właściwymi przedsiębiorstwami energetycznymi na zasadzie „net-metering”, czyli rozliczenia netto. Podczas głosowania nad ustawą posłowie uznali, że instrument „net metering” nie zapewni możliwości rozwoju energetyki obywatelskiej i zdecydowali także o przyjęciu tzw. poprawki prosumenckiej dotyczącej wprowadzenia, po raz pierwszy w Polsce, systemu taryf gwarantowanych (FiT) dla najmniejszych wytwórców energii z OZE – mikroprosumentów eksploatujących najmniejsze mikroinstalacje o mocach poniżej 10 kW.

Podczas długiego procesu legislacyjnego kontrowersyjna poprawka prosumencka, zgłaszana była kilkukrotnie, zdobywając powszechne poparcie wśród wielu poważnych organizacji i zwykłych obywateli, by w końcu spotkać się z aprobatą również wśród posłów. Wraz z przyjęciem poprawki stworzono możliwość rozwinięcia nowego, obywatelskiego segmentu w polskiej energetyce opartego o szeroko rozumianą i technologicznie zróżnicowaną energetykę rozproszoną. Poprawka daje wszystkim obywatelom, też rolnikom oraz osobom prowadzącym działalność gospodarczą, małym wspólnotom mieszkaniowym i małym firmom możliwość wyboru pomiędzy pozycją aktywnego klienta na rynku energii, a rolą biernego tylko odbiorcy i płatnika w systemie monopolistycznym. Taryfy gwarantowane wyrównają szanse wszystkich na zakup mikroinstalacji, ograniczając i sprawiedliwie rozkładając koszty. W Niemczech, dzięki systemowi stałych taryf, istnieje już ponad 2 mln prosumentów. W Polsce, do 2020 roku może powstać około 250 tys. mikroinstalacji. System taryf gwarantowanych z czasem, gdy ceny energii z sieci będą niższe od wysokości spadających w kolejnych latach taryf, doprowadzi co wzrostu autokonsumpcji i tworzenia spółdzielni energetycznych. Beneficjentów tego wsparcia i korzyści społecznych byłoby jednak znacznie więcej, gdyby w systemie od razu pojawiły się zachęty dla tworzenia mikrosieci oraz uwzględnieni zostali również prosumenci zbiorowi tj. samorządy, wspólnoty mieszkaniowe, szkoły itp. działające jako „wirtualne elektrownie”, których członkowie mogliby dzielić się produkowaną u siebie energią.

Poprawka nie zwiększa kosztów wdrożenia regulacji, przekierowuje jedynie niewielką cześć strumienia środków z systemu aukcyjnego dla dużych instalacji o rosnących kosztach do segmentu energetyki obywatelskiej o kosztach malejących. Zgodnie z przyjętymi przepisami taryfy wygasną, gdy moc zainstalowana osiągnie 300 MW w segmencie do 3 kW oraz 500 MW w segmencie do 10 kW, ograniczając tym samym ryzyko nadmiernego kosztu wsparcia w pierwszym okresie i dając Ministrowi Gospodarki możliwość regulowania taryf wraz ze spadkiem kosztów technologii i zbliżaniem się do ww. poziomów mocy zainstalowanej. Uchwalona ustawa pozwala na realizację pierwszych inwestycji w systemie taryf gwarantowanych bezpośrednio po wejściu w życie przepisów dotyczących wsparcia, czyli od 1 stycznia 2016 roku, ale zawiera też odesłanie do rozporządzenia wykonawczego Ministra Gospodarki, które jest niezbędne do elastycznego sterowania dalszym rozwojem i skuteczną komercjalizacją energetyki prosumenckiej w kolejnych latach.

Wielką niewiadomą jest uchwalony kształt systemu aukcyjnego. Istnieją obawy, że ustawa nie urynkowi sektora energetyki odnawialnej o mocach powyżej 1 MW, a stanie się dodatkowym instrumentem dofinansowania tradycyjnych koncernów energetycznych . Zgodnie z ustawą wolumeny energii, które mają być zamawiane w aukcjach jak i referencyjne ceny jej zakupu będą ustalane przez rząd. Następnie ogłaszane będą aukcje, które wygrywa ten oferent, który zaproponuje najniższą cenę, otrzymując w zamian gwarancję wsparcia przez 15 lat. Oddanie pełnej władzy w obszarze energetyki odnawialnej w ręce administracji państwowej, która wypełnia rolę właściciela państwowych koncernów energetycznych (akcje będące w rękach skarbu państwa), które dalej mają być konsolidowane horyzontalnie i pionowo do formy oligopolu energetycznego, grozi zaburzeniem konkurencji także na rynku energetyki odnawialnej, brakiem różnorodności technologicznej i nierównomiernym, niezrównoważonym wykorzystaniem krajowych odnawialnych zasobów energii.

Taka sytuacja grozi również brakiem różnorodności technologicznej i nierównomiernym, niezrównoważonym wykorzystaniem krajowych odnawialnych zasobów energii. Istniej tez ryzyko powrotu do współspalania biomasy z węglem i doraźnego importu biomasy na dużą skalę.

Nowy system wsparcia niesie ze sobą ryzyko znaczącego spowolnienia i zastoju na rynku. Ponadto przewidziany jest na okres zaledwie kilku lat (ostatnia aukcja w 2020 r.). W tak krótkim czasie w zaproponowanym systemie aukcyjnym istniej ryzyko nadmiernych zysków dla wybranych podmiotów i nie ma szans doprowadzić do spadku kosztów OZE.

Instytut Energetyki Odnawialnej wyraża uznanie wobec posłów, którzy w swej działalności publicznej kierowali się zasadą zapewnienia szans na rozwój energetyki obywatelskiej i poparli poprawkę prosumencką.

Jednocześnie dziękujemy partnerom i odbiorcom newsletterów Instytutu za wstawienie się za poprawką prosumencka do posłanek i posłów.

Oczekujemy, iż dalsze prace legislacyjne będą służyły poprawieniu, a nie pogorszeniu ustawy o OZE.

 Instytut Energetyki Odnawialnej

Post IEO komentuje uchwalenie ustawy o OZE pojawił się poraz pierwszy w OPTIMA POLSKA, Białystok, Podlaskie.

Wolny obywatel, czy bezwolny odbiorca energii

Konsekwencje odrzucenia poprawki prosumenckiej do projektu ustawy o odnawialnych źródłach energii.

W dniu 16 grudnia, na posiedzeniu Komisji Nadzwyczajnej do spraw rozpatrzenia rządowego projektu ustawy o OZE, jej członkowie zdecydowaną większością głosów odrzucili poprawkę dotyczącą wprowadzenia po raz pierwszy w Polsce systemu taryf gwarantowanych (FiT) dla najmniejszych wytwórców energii z OZE – mikroprosumentów. Wcześniej Podkomisja Nadzwyczajna w ogóle nie uwzględniła tej poprawki w swoim sprawozdaniu przekazanym Komisji. W efekcie, autor poprawki – poseł Artur Bramora – musiał od nowa zgłaszać poprawkę na posiedzeniu Komisji. Poprawkę negatywnie zaopiniował rząd. Wiceminister gospodarki Jerzy Pietrewicz, ocenił, że oznacza ona rozszerzenie katalogu prosumentów, a to „element większej dyskusji”. Jednak wcześniej prezydium Podkomisji wraz ze stroną rządową do takiej dyskusji nie dopuściło. Poseł Bramora zapowiedział, że poprawkę zgłosi jeszcze raz w trakcie drugiego czytania projektu ustawy w Sejmie, jako tzw. wniosek mniejszości. Nie można jednak wykluczyć, że pojawią się inne, nieznane jeszcze obecnie przeszkody, które uniemożliwią dyskusję także na forum Sejmu.

Poprawka ta, spośród katalogu kilkudziesięciu innych zgłoszonych i rozpatrywanych najpierw przez Podkomisję, a potem przez Komisję, wzbudzała zdecydowanie największe zainteresowanie mediów, poparło ją kilkadziesiąt poważnych organizacji, obywatele podpisują petycję w tej sprawie. Przedstawiciele komisji powołanych do rozpatrzenia projektu ustawy nie chcą nawet na ten temat rozmawiać. Dlaczego? Czy poprawka jest niemądra? Czy propozycja zawiera jakieś groźne treści? A jeżeli stwarza zagrożenie, to dla kogo?

Poprawka daje obywatelom możliwość wyboru. Po 25 latach wolności chodzi o realną, a nie pozorną (taką oferuje obecny kształt projektu ustawy) możliwość wyboru pomiędzy kupowaniem energii od dostawcy, sprzedażą własnej energii z domowej mikroinstalacji do sieci lub produkcję na własne potrzeby. Poprawka wraz z uzasadnieniem jest sformułowana w sposób przejrzysty. Nie wydaje się być bluźnierstwem, które akurat w Sejmie wypada okładać klauzulą milczenia lub ignorować bez zapoznania się z jej istotą.

Problemu nie można zrozumieć bez kontekstu, w jakim projekt regulacji powstał. Czteroletni okres prac rządowo-parlamentarnych na projektem regulacji to zapis ociosywania wolnego obywatela, zwodzenia wyborcy i tworzenia z nich petentów korporacyjno-urzędniczej machiny oraz płatników utrzymujących tę machinę. Pierwsze wersje projektu ustawy autorstwa Ministerstwa Gospodarki z lat 2011-2012 kształtowane były z myślą o aktywnym obywatelu jako podmiocie regulacji. Kolejne wersje projektu ustawy z lat 2013-2014to historia sprowadzenia obywatela do roli jednowymiarowego „odbiorcy energii”. Jest to żargon z Prawa energetycznego, który ma oznaczać konsumenta.

Zdegradowana forma nieświadomego klienta ponoszącego opłaty, o którego mają zadbać fachowcy: energetycy i urzędnicy. Rząd zamiast dbać o tworzenie przejrzystego i prostego prawa, ostatecznie zaproponował projekt ustawy, którego zapisy są niezrozumiałe i niejasne dla obywatela. Posługuje się językiem przedsiębiorstwa energetycznego i jest napisany w jego interesie, a dotychczasowe prace sejmowe nie doprowadziły do poprawy regulacji.

Ustawa o OZE miała pierwotnie uczynić z odbiorcy energii aktywnego konsumenta, czyli prosumenta, a uczyniła płatnikiem, nieświadomym sponsorem swojego dostawcy energii, któremu prosument za bezcen ma oddawać nadwyżki energii oraz urzędnika, który zainkasuje podatek pośredni z deficytowej (niejako z mocy ustawy) działalności prosumenckiej. Łatwo tę tezę potwierdzić odwołując się do znowelizowanego Prawa energetycznego, które od 2013 roku stało się kanwą prac nad projektem ustawy o OZE. Prosument może sprzedawać energię do sieci po cenie 0,14 zł/kWh, która stanowi zaledwie 43% ceny, po jakiej zmuszony jest kupować energię z sieci. Różnica (0,19 zł/kWh) jest w 2/3 dofinansowaniem dostawców energii i w 1/3 przychodem budżetu państwa. Proponowane w projekcie ustawy o OZE rozwiązania w postaci podniesienia ceny sprzedaży nadwyżek z 14 do 18 zł/kWh i nowych zasad rozliczania półrocznego praktycznie nie poprawiają sytuacji najmniejszych „mikroprosumentów”.

Komu zabiera prawa i korzyści, kogo naraża na straty i kogo najbardziej krzywdzi obecny projekt ustawy o OZE, w wersji bez poprawki prosumenckiej? Z danych Eurostatu wynika, że chodzi o 53,7 proc. Polaków mieszkających w domach jednorodzinnych, bo oni najłatwiej i najszybciej mogliby się stać prosumentami mającymi możliwość wyboru różnych mikroinstalacji. Ich domy stałyby się zielonymi elektrowniami i zielonymi ciepłowniami. Obywateli, których pozbawia się realnego prawa wyboru ciągle przybywa. Już obecnie stanowią oni większość społeczeństwa, a liczba osób przeprowadzających się corocznie z centrów miast do domów jednorodzinnych na wieś i obszary podmiejskie to 40-50 tysięcy. Wszystkie budynki jednorodzinne to ponad 46% budynków mieszkalnych. Autorzy „Strategii modernizacji budynków: mapy drogowej 2050” wskazują na konieczność termomodernizacji tych budynków z wykorzystaniem mikroinstalacji OZE i podkreślają, że nasze państwo tej grupie właścicieli budynków w ich modernizacji nigdy nie pomogło.

Bard wolności, Jacek Kaczmarski śpiewał „Słowa palą, więc pali się słowa: nikt o treści popiołów nie pyta”. I pouczał nas wszystkich: „Lecz niech czyta, kto umie, niech nauczy się czytać!”. Komisja sejmowa nie powinna bać się słów i nie ma prawa spalić poprawki prosumenckiej, a posłowie powinni ją przeczytać w trakcie drugiego czytania projektu ustawy i choćby w segmencie energetyki prosumenckiej poprawić regulację w duchu obywatelskim. Reprezentują bowiem wolnych, świadomych obywateli, którzy w efekcie stanowienia złego prawa stać się mogą bezterminowo bezwolnymi petentami przedsiębiorstw energetycznych.

Post IEO o odrzuceniu poprawki prosumenckiej w ustawie OZE pojawił się poraz pierwszy w OPTIMA POLSKA, Białystok, Podlaskie.

Spotkanie poprowadził Grzegorz Wiśniewski, prezes Instytutu Energetyki Odnawialnej, który w swoim wystąpieniu nawiązał do definicji prosumenta zawartej w wydanym pod koniec lat 70. ubiegłego wieku dzieła Alvina Tofflera pt. „Trzecia fala”. Jak zauważył Wiśniewski, 35 lat po wydaniu tej publikacji mamy do czynienia głównie z prosumentami produkującymi ciepło na własne potrzeby. – Niestety, liczba mikroźródeł w Polsce na rynku wciąż jest mała, co oznacza, że z jakichś źródeł system prosumencki nie został w naszym kraju dostatecznie rozwinięty – zauważył.

Prezes IEO nawiązał również do obowiązujących przepisów prawnych, w których – jak podkreślił – definicja prosumenta odnosi się do osób fizycznych. W dalszej części wystąpienia odniósł się do zapotrzebowania na energię w 16 województwach wschodniej Polski. – Im mniejsze są instalacje, tym koszt produkowanej przez nich energii jest większy. Sytuacja zmieni się tylko, gdy będziemy mieli do czynienia z dużą ilością małych instalacji. Pozostaje pytanie: czy w obowiązującym w naszym kraju systemie prawnym jesteśmy w stanie rozwinąć energetykę prosumencką i w jaki sposób możemy to zrobić? – zapytał.

Jako pierwszy głos w dyskusji zajął Lutz Ribbe, dyrektor niemieckiej organizacji ekologicznej „EuroNatur”, który w swojej wypowiedzi odniósł się do głównych idei prosumeryzmu. – Myślę, że ludzie zaczynają rozumieć, że energia odnawialna jest rozwiązaniem, które pozwala im produkować, a więc brać czynny udział w systemie gospodarowania energią – powiedział. – 20 lat temu w Niemczech mieliśmy poważny problem z przekonaniem polityków do energii odnawialnej. Społeczeństwo powiedziało jednak stanowcze „nie” energetyce jądrowej i to dało OZE zielone światło. – Myślę, że chodzi tu nie tyle o polityków, co ludzi – dodał Grzegorz Wiśniewski. – Chodzi o to, by politycy czuli, że dla idei energii odnawialnej istnieje w społeczeństwie pełne poparcie. Następnie głos zajął Paweł Wyszyński, właściciel firmy OPTIMA POLSKA i wiceprezes Związku Pracodawców Forum Energetyki Odnawialnej, który przyznał, że największą zmianę w świadomości polskich odbiorców spowodował program dopłat do kolektorów słonecznych. – Jeśli chodzi o obecnie obowiązujące w naszym kraju przepisy prawne, z przykrością stwierdzam, że sektor mikroinstalacji nie ma w ich świetle szans na rozwój. Potrzebne są zmiany zarówno na szczeblu centralnym jak również lokalnym – zaznaczył. Tymczasem Grzegorz Wiśniewski zwrócił uwagę, że jeżeli energetyka prosumencka w Polsce będzie rozwijała się w takim tempie jak dotychczas, do końca XXI wieku nie uda się nam osiągnąć tego poziomu, z jakim mamy obecnie do czynienia w Niemczech. – Jeśli w naszym kraju prosument zostaje sam, a po drugiej stronie ma jedynie legislatora, to może warto działać wspólnie? – zapytał, nawiązując do idei spółdzielni energetycznych. Na ten temat wypowiedział się Ryszard Rabiega, prezes firmy Bio Power. – Skupiliśmy się na tym, by zrezygnować z obsługi systemów wielkoenergetycznych i stworzyć autonomiczne sieci, które będą dostarczały energię do odbiorcy. Dzięki temu jesteśmy w stanie wytworzyć energię elektryczną w atrakcyjnej cenie – wyjaśnił.

W trakcie dyskusji prezes IEO zwrócił uwagę na to, że polski rynek nie został stworzony pod potrzeby prosumentów. – Został stworzony pod konsumentów – powiedział Grzegorz Wiśniewski. – Polska nie jest gotowa na energetykę prosumencką – przyznał Ryszard Ochwat, dyrektor biura Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. – Gdy cztery lata temu rozpoczęliśmy wdrażanie programu 45-procentowych dopłat do kolektorów słonecznych wydawało się nam, że idealnie wpasujemy się w rynek. Niestety nie udało nam się na czas zareagować na efekt skali – dopłaty wydłużyły się w czasie, nie nadążyliśmy też za obniżeniem cen. Na dodatek niektóre obecne na rynku podmioty zorientowały się, że kolektory słoneczne są produktem, na którym można sporo zarobić. Niestety jestem zmuszony przyznać, że polski rynek nie jest na chwilę obecną gotowy na nic innego niż kolektory słoneczne i ogniwa fotowoltaiczne. A szkoda – mam nadzieję, że już wkrótce sytuacja poprawi się dzięki hybrydowym rozwiązaniom – zakończył. – Doceniamy tą szczerą wypowiedź – powiedział Grzegorz Wiśniewski. – Myślę, że najważniejsze jest to, by obie zainteresowane sprawą strony dostęp do informacji na dany temat. Myślę, że w przypadku Prosumenta z jednej strony tej informacji zabrakło – dodał.

– Rynek sprzedaży energii do sieci na chwilę obecną nie jest popierany, można nawet powiedzieć że jest dyskryminowany – powiedział Paweł Wyszyński. – Jedynym rodzajem energii odnawialnej, w którą w Polsce opłaca się inwestować, jest energia cieplna. W kontekście braku właściwych zapisów prawnych inwestowanie w energię innego rodzaju jest po prostu nieopłacalne – dodał. – Kwestia wdrożenia unijnej dyrektywy wydaje mi się kluczowa – dodał Grzegorz Wiśniewski. – Pozostaje pytanie czy robimy to we właściwy sposób? – to pytanie skierował do Lutza Ribbe. – Mamy do czynienia z zupełnie inną sytuacją niż ta, która miała miejsce w Niemczech – odpowiedział tamten. – Wydaje mi się, że po pierwsze należy przekonać polityków do tego, by zmienili system. Drugim, równie ważnym zadaniem jest przekonanie społeczeństwa do omawianych tu dziś przez nas idei. Warto jest pokazać dobre przykłady tego typu inwestycji. Skorzystajcie z naszych doświadczeń, możecie uczyć się na naszych błędach – zachęcal Ribbe.

Podczas swojego wystąpienia Wojciech Trzasko, Przewodniczący Rady Północno-Wschodniego Klastra Ekoenergetycznego i Prodziekan ds. Rozwoju i Współpracy Politechniki Białostockiej, zaznaczył, że Klaster stawia sobie za cel szkolenie wszystkich zainteresowanych energią odnawialnych podmiotów. – Jako uczelnia chcemy badać pewne zagadnienia we własnym zakresie, a wyniki tych badań udostępniać, wspierając w ten sposób biznes. Oczywiście jesteśmy w stanie tworzyć pewne projekty i czekać, aż nadejdzie właściwy moment na ich realizację, ale dla nich również musi istnieć zielone światło – zaznaczył.

Kolejną ważną kwestią, na którą wskazał prezes IEO, była rola gmin. – Jeśli nie mamy społeczeństwa obywatelskiego, a w nim sieci większych niż rodzinne, to może współpraca z gminami byłaby sensownym rozwiązaniem? – zagadnął Grzegorz Wiśniewski. Na to pytanie spróbował odpowiedzieć Ryszard Ochwat. – Myślę, że w Polsce obywatele niejednokrotnie wyprzedzali w swoich działaniach państwo i tak będzie też tym razem – mówił. – W gminach drzemie olbrzymi potencjał, mamy tam do czynienia z samorządnością i dobrą wolą mieszkających w niej ludzi. – To prawda, szereg gmin podejmuje wiele działań w kierunku odnawialnych źródeł energii nie czerpiąc z tego żadnej korzyści – przyznał Grzegorz Wiśniewski. – My z kolei poświęciliśmy wiele czasu na to, by przekonać gminy do planowanych przez nas projektów – dodał Ryszard Rabiega. – Ostatecznie udało nam się przekonać do naszej idei cztery, które sąsiadują ze sobą, a więc stworzą one pewien kompleks energetyczny. Oczywiście należy liczyć się z tym, że gminy nie mają funduszy. Tworzą one jednak dobry klimat do dyskusji o odnawialnych źródłach energii, często podnosząc rangę takiego przedsięwzięcia. – Jeżeli prosument nie dysponuje informacjami na dany temat, dzięki gminie wie dużo więcej – przyznał mu rację Grzegorz Wiśniewski. – Proszę zwrócić uwagę, że z jednej strony chcemy, by prosument dokonywał wszystkich czynności związanych z produkcją energii samodzielnie, a tak naprawdę nie dajemy mu żadnego modelu biznesowego – zauważył prezes IEO. Do jego wypowiedzi odniósł się Ryszard Ochwat, który zapowiedział, że już wkrótce w ramach Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej działać będą wykwalifikowani doradcy, którzy będą służyć swą pomocą wszystkim zainteresowanym udziałem w programie „Prosument”. – Przede wszystkim chcemy nauczyć ludzi liczyć, bo to jest klucz do rozwiązania problemu – powiedział. –Zamierzamy dotrzeć do odbiorców dzięki pięciu ogólnopolskim kampaniom edukacyjnym, które mają na celu uświadomienie potencjalnym prosumentom, że to się opłaca.

Tymczasem Ryszard Rabiega zwrócił uwagę, że w polskim prawie istnieją pewne bariery, które nie ułatwiają bycia prosumentem. –  Już sama definicja tego podmiotu jest mała precyzyjna, bo biorąc pod uwagę pewną grupę odbiorców to są oni bardziej producentami niż konsumentami – zaznaczył. Następnie głos zajął Lutz Ribbe. – Musicie postawić na edukację, musicie dawać ludziom wiarygodną informacje na temat tego, co jest możliwe do zrealizowania, a co nie – przekonywał. – Ważne jest również to, byście podczas takich rozmów używali ekonomicznych argumentów – dodał.

Post Energetyka prosumencka na Wschodnim Kongresie Gospodarczym pojawił się poraz pierwszy w OPTIMA POLSKA, Białystok, Podlaskie.

Post Paweł Wyszyński panelistą Wschodniego Kongresu Gospodarczego pojawił się poraz pierwszy w OPTIMA POLSKA, Białystok, Podlaskie.

Instytut Energetyki Odnawialnej

Dla autorów trzech najlepszych zdjęć przewidziano zestaw raportów rynkowych IEO obejmujących: fotowoltaikę, kotły na biomasę, kolektory słoneczne oraz biogazownie rolnicze.

Więcej szczegółów na temat konkursu można znaleźć na tej stronie.

Post Konkurs dla właścicieli instalacji OZE pojawił się poraz pierwszy w OPTIMA POLSKA, Białystok, Podlaskie.

Wydarzenie zostało zorganizowane przez Instytut Energetyki Odnawialnej przy współpracy z Miastem Racibórz oraz Raciborską Izbą Gospodarczą. W spotkaniu wzieło udział około 150 osób reprezentujących przemysł energetyki prosumenckiej, przedstawiciele administracji państwowej i samorządowej,stowarzyszeń, spółdzielni mieszkaniowych oraz ośrodków akademickich. Nie zabrakło też gości z zagranicy w postaci przedstawicieli Europejskiego Stowarzyszenia Przemysłu Energetyki Słonecznej (ESTIF), Niemieckiego Towarzystwa Energetyki Słonecznej oraz Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego.

VII Forum Przemysłu Energetyki Słonecznej i Biomasy otworzył Grzegorz Wiśniewski, prezes Instytutu Energetyki Odnawialnej, który przybliżył ideę spotkania, jako platformy wymiany doświadczeń otwierającej zarazem pole do debaty pomiędzy przedstawicielami przemysłu a przedstawicielami instytucji rządowych. Następnie Aneta Więcka i Anna Santorska przedstawiły wyniki corocznych badań IEO nad rynkiem kolektorów słonecznych w Polsce. Według najnowszych danych IEO, dynamika sprzedaży na polskim rynku po kilkunastu latach systematycznego wzrostu i przekroczeniu rok temu 1 GW mocy zainstalowanej zaczyna zwalniać. W 2013 roku sprzedano 274 tys. m2 kolektorów, co oznacza spadek o 9% w stosunku do roku poprzedniego. Jak poinformowała Aneta Więcka, w tym roku trudno spodziewać się odwrócenia niekorzystnych trendów w sektorze, a ponowne ożywienie polskiej branży kolektorów słonecznych jest możliwe poprzez konsolidację podmiotów na rynku i mówienie jednym głosem oraz przy wsparciu programów priorytetowych Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Regionalnych Programów Operacyjnych. Programy te (takie jak Bocian, czy Prosument), faworyzujące instalacje OZE do produkcji energii elektrycznej, które korzystają w pewnym zakresie także ze wsparcie eksploatacyjnego, powinny przede wszystkim wspierać mikroinstalacje i małe instalacje OZE do produkcji ciepła oraz nie wykluczać kolektorów słonecznych.

Na tle Europy polski rynek kolektorów słonecznych plasuje się jednak bardzo dobrze. Polska to trzeci największy rynek zaraz po niemieckim i włoskim. W rankingu wyprzedzamy m.in. Hiszpanię, Grecję i Francję. W ocenie prezesa ESTIF, Robina Wellinga wysoka pozycja Polski w tym zestawieniu to wynik jednoczesnego spowolnienia na czołowych rynkach europejskich, zaobserwowanego w ostatnich latach i ciężkiej pracy polskiego przemysłu. Prelegent podkreślił również rolę sektora słonecznych systemów termicznych w odniesieniu do poprawy bezpieczeństwa energetycznego kraju oraz potrzebę wspólnej reprezentacji na forum krajowym polskiej branży kolektorów słonecznych.

Wieloletnie doświadczenie w zakresie wielkopowierzchniowych systemów słonecznych, w ramach projektu SDHplus, przedstawił prof. Jan-Olof Dalenbäck (Chalmers University of Technology). Początki rozwoju i budowy słonecznych systemów ciepłowniczych miały miejsce w latach 80-tych w takich krajach jak Dania, Szwecja, Niemcy i Austria. Profesor Dalenbäck wskazał potencjał, szanse i możliwości płynące z wdrażania takich rozwiązań oraz zaprezentował praktyczne efekty wykorzystania technologii wielkowymiarowych słonecznych systemów ciepłowniczych na nowo budowanych osiedlach mieszkalnych oraz modernizowanych budynkach w Szwecji. Doświadczenia innych krajów mogą być przenoszone na grunt polski, co jest przedmiotem unijnego projektu SDHplus – Słoneczne systemy ciepłownicze realizowanego przez IEO.

Podczas tegorocznej edycji Forum zaprezentowano również wnioski z wykonanych przez IEO badań polskiego sektora kotłów na biomasę. Według badań IEO, w 2013 roku w Polsce sprzedano łącznie ponad 16 tysięcy sztuk kotłów na biomasę o łącznej mocy ponad 600 MW. Wynik ten jest niemalże dwukrotnie wyższy w stosunku do roku ubiegłego. Jak poinformowała Joanna Bolesta (IEO) przedsiębiorstwa w sektorze spodziewają się dalszego wzrostu sprzedaży urządzeń grzewczych na biomasę w 2014 roku.

Problematykę rynku biomasy dla energetyki rozproszonej przybliżył Jan Bocian (Polskie Towarzystwo Gospodarcze Bioenergii). Energia pochodząca z biomasy ma najwyższy udział wśród wszystkich odnawialnych źródeł energii w Polsce. Prezes Bocian podkreślił jednak brak transparentności i przejrzystości polskiego sektora biomasy, jak również krytycznie odniósł się do standaryzacji i możliwości zapewnienia jakości biomasy na polskim gruncie. W wyniku załamania się rynku zielonych certyfikatów wydawanych za wytwarzanie energii elektrycznej z OZE (w tym z biomasy) oraz ograniczenia skali współspalania biomasy w elektrowniach węglowych, spadło zapotrzebowanie na biomasę, która teraz może stanowić m.in. paliwo wykorzystywane w domowych instalacjach prosumenckich.

Nowe wyzwania stojące przed polską branżą producentów kotłów na biomasę, przedstawiła dr inż. Krystyna Kubica (Politechnika Śląska). Regulacje obejmują wprowadzenie dyrektywy Ecodesign, stawiającej urządzeniom dostępnym na rynku bardzo wysokie wymagania techniczne odnoszące się do emisyjności i efektywności energetycznej kotłów. W swoim referacie podkreśliła, że chociaż na polskim rynku dostępne są urządzenia o wysokiej jakości, spełniające wymagania dyrektywy, to istnieje znaczna grupa produktów, które w momencie wejścia w życie przepisów nie spełnią rygorystycznych standardów emisyjności.

Dodatkowo na zakończenie pierwszego dnia Forum odbyły się warsztaty w ramach projektu koordynowanego przez IEO – Solar District Heating – Słoneczne Systemy Ciepłownicze. Spotkanie poprowadził Grzegorz Kunikowski (IEO), wystąpili również Jan-Olof Dalenbäck oraz Adrian Pason (ENSOL), który przedstawił możliwości wykorzystanie odnawialnych źródeł energii do podgrzewania wody w budynkach wielorodzinnych na przykładzie instalacji wielkopowierzchniowych na zasobach Spółdzielni Mieszkaniowej Nowoczesna w Raciborzu.

Podsumowując warsztaty Grzegorz Kunikowski stwierdził, że warunki rynkowe nie zbyt zachęcające, ale istnieją przesłanki ekonomiczne dla wdrożeń słonecznych systemów ciepłowniczych, ponadto przedsiębiorstwa ciepłownicze zaczynają interesować się udziałem w zdecentralizowanych systemach ciepłowniczych, a zmieniające się regulacje środowiskowe (np. limity emisyjne) będą poprawiały ekonomiczne wskaźniki słonecznych systemów ciepłowniczych.

Drugi dzień raciborskiej konferencji odbywał się pod znakiem instalacji fotowoltaicznych oraz wsparcia i szans rozwoju mikroinstalacji w systemach energetyki prosumenckiej. Sesję prowadził Piotr Pająk z portalu Gramwzielone.pl Podczas prezentacji otwierającej drugi dzień Forum Minister Adam Zdziebło (Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju) potwierdził, że finansowanie inwestycji ze środków RPO zostanie opóźnione do początku 2016 roku, a aktualne środki finansowania na energetykę odnawialną będą pochodzić z Programu Infrastruktura i Środowisko.

Według najnowszych danych Instytutu Energetyki Odnawialnej, w I kwartale 2014 roku powstało 2,4 MWp nowych instalacji fotowoltaicznych. Około 85% z nich to systemy on-grid – przyłączone do sieci elektroenergetycznej. Obecnie łączna moc instalacji fotowoltaicznych wynosi 6,6 MWp, podczas gdy na koniec 2013 łączna moc wynosiła 4,2 MWp, a w samym 2013 roku powstało tylko 0,6 MWp. Jak podkreślił Prezes Grzegorz Wiśniewski (IEO), wynika to z faktu, iż obecny system regulacji prawnych nie sprzyja powstawaniu instalacji fotowoltaicznych, w tym prosumenckich. Prezes IEO podkreślił zagrożenie, jakie dla rodzącego się krajowego przemysłu fotowoltaicznego ma regulacyjne powstrzymywanie tempa rozwoju OZE. Przytoczył dane, z których wynika, że roczny potencjał produkcyjny paneli wynoszący niemalże 600 MW jest wykorzystany zaledwie w 5%. Zagrożone firmy, nie mogąc rozwijać się na rynku krajowym, ratują się eksportem, który w 2013 roku wynosił już 24 MWp. Wśród odnotowanych trendów, znaczący jest wzrost udziału produkowanych w Polsce oraz w UE (Niemcy) paneli fotowoltaicznych w całkowitym wolumenie sprzedaży. Prezes Instytutu podkreślił, że rynek krajowy jest zbyt płytki, a proponowane regulacje umożliwią rozwój, a nawet przetrwanie 14 krajowych producentów paneli PV.

Rolę społeczeństwa i energetyki obywatelskiej w drodze do transformacji energetycznej w Niemczech (Energiewende) przedstawił dr Lutz Ribbe (Sustainable Development Observatory SDO w Europejskim Komitecie Społeczno-Ekonomicznym). Podkreślił, że był to proces długiej i intensywnej debaty w społeczeństwie wywołanej nastrojami antyatomowymi, a dopiero w drugiej kolejności rezultat polityki unijnej dotyczącej zmian klimatu. Przełomem w polityce energetycznej w Niemczech stały się regulacje wprowadzające masowo powszechnie dostępny system wsparcia w postaci stałych taryf (FiT) na energię z OZE, który poprawił konkurencyjność oraz spółdzielnie energetyczne, których liczba w kraju wzrosła ze 101 w roku 2007 do około 800 w 2012, demonstrujące wymiar społeczny rozwoju OZE i korzyści lokalne. Ribbe zaznaczył, że w podejściu niemieckim korzyści odniosła bardzo duża rzesza obywateli, a pośrednio całe społeczeństwo, a energetyka prosumencka nie stanowi jedynie o bezpieczeństwie energetycznym, ochronie klimatu, ale najbardziej sprzyja rozwojowi lokalnemu regionów i spójności społecznej.

Aktualny stan i perspektywy rozwoju europejskiego rynku systemów fotowoltaicznych Philipp Vanicek (Niemieckie Towarzystwo Energetyki Słonecznej DGS). W 2013 roku całkowita moc zainstalowana w instalacjach PV w Europie wynosiła 10 975 MWp. Największy udział w tym wyniku miały systemy zainstalowane w Niemczech, Wielkiej Brytanii i we Włoszech. Struktura segmentacyjna aplikacji technologii fotowoltaicznych w krajach Unii Europejskiej jest zróżnicowana, jednak w efekcie w 2013 roku zaobserwowane spadek nowo zainstalowanych mocy w systemach PV, wynoszących łącznie w 2012 roku 17 726 MWp. Trend ten potwierdzają również dane dotyczące rynku światowego, w którym udział instalacji europejskich spadł o około 30%. W swoim referacie Vanicek wskazał na korelację pomiędzy systemem wsparcia OZE, a charakterystyką instalacji fotowoltaicznych, np. w Rumunii, gdzie obowiązuje system zielonych certyfikatów, buduje się niemalże wyłącznie duże farmy PV, natomiast w krajach, w których wprowadzono net metering (Dania) lub system taryf FiT (Niemcy, Wielka Brytania) dominują małe instalacje prosumenckie. Vanicek podkreślił, że perspektywy wzrostu rynku łączą się z dalszą redukcją kosztów wytwarzania energii elektrycznej w systemach PV, natomiast, jako przeszkodę, wskazał obligatoryjne osiągnięcie celów wskazanych w Krajowych Planach Działania w zakresie energii ze źródeł odnawialnych, problem magazynowania energii elektrycznej oraz stan sieci elektroenergetycznych. Jakkolwiek, od roku 2014 przewidywany jest wzrost mocy nowo zainstalowanych systemów fotowoltaicznych, co stanowi szansę uniezależnienia się od paliw kopalnych oraz rozwoju lokalnych rynków.

Doświadczenia z rynku hiszpańskiego zreferował Pere Soria (Circutor Energy). W swojej prezentacji przybliżył cechy miksu energetycznego w Hiszpanii i rolę, jaką pełnią w nim odnawialne źródła energii. Na przestrzeni lat obserwowano dużą dynamikę w sektorze fotowoltaicznym. W efekcie nadmiernego wsparcia dla instalacji PV w systemie stawek FiT, moc zainstalowana w roku 2008 osiągnęła 2087 MWp, wobec 542 MWp w roku 2007. Kiedy w roku 2009 rząd hiszpański wycofał wsparcie dla systemów PV, odnotowano załamanie rynku. Stało się to jednak w przededniu osiągnięcia parytetu kosztu energii z systemów PV i kosztu energii. Po ograniczeniu mocy (FiT cap), jaka mogła korzystać ze stałych taryf, w 2012 roku pojawiły się pierwsze projekty prosumenckie nakierowane wyłącznie na autokonsumpcję energii wyprodukowanej w małych źródłach. Według prognoz, w roku 2014 powinien nastąpić niewielki wzrost nowo zainstalowanych mocy w systemach PV. Dyrektor Circutor Energy przedstawił różne konfiguracje i sposoby integracji oraz ewentualnego przyłączania do sieci prosumenckich instalacji fotowoltaicznych wraz z profilami pracy tych systemów oraz praktyczne rozwiązania technologiczne (inwertery, magazyny energii) w tym zakresie stosowane w Hiszpanii.

Tematykę integracji systemów fotowoltaicznych w mikrosieciach OZE przybliżył Janusz Bil (Solarconcept). W swoim referacie wskazał na trzy metody rozwiązań regulacyjnych, które w efekcie determinują postawy prosumentów: odpowiednie stawki taryf gwarantowanych, net metering oraz rozliczanie oddzielne poboru i oddawania energii elektrycznej do sieci OSD. Za najważniejszą motywację prosumenta uznał produkcję energii elektrycznej na pokrycie własnych potrzeb. W swoim referacie, Janusz Bil przedstawił przykłady ideowe integracji systemów fotowoltaicznych z pompami ciepła oraz mikroturbinami wiatrowymi, które są najbardziej zasadnymi hybrydami i instalacje demonstracyjne uwzględniające te mikroźródła. Ponadto, przybliżył uczestnikom tematykę magazynowania energii elektrycznej oraz inwertery przystosowane do krótkotrwałego magazynowania energii.

Sesję poświęconą mikroinstalacjom OZE w systemach energetyki prosumenckiej rozpoczął referat Janusza Pilitowskiego (Departament Energii Odnawialnej, Ministerstwo Gospodarki) na temat mechanizmów wsparcia energetyki rozproszonej w programach Ministerstwa Gospodarki. Moc zainstalowana w OZE w roku 2013 wzrosła do 5 551 MW, w porównaniu do 4 416 w 2012, natomiast w końcowym zużyciu energii brutto, 11,04% stanowią źródła odnawialne. Dyrektor Pilitowski podkreślił mechanizm wsparcia instalacji prosumenckich w Prawie energetycznym. Do takich mechanizmów należy m.in. zwolnienie prosumentów z obowiązku rejestrowania działalności gospodarczej (w instalacjach do mocy 40 kW) oraz obowiązku posiadania koncesji, promowanie OZE w nowo budowanych i modernizowanych obiektach od 2015 roku, a także ułatwienia prawne związane z przyłączeniem mikroinstalacji OZE do sieci. Przytaczając dane URE podał, że na koniec 2013 roku do sieci OSD przyłączonych było 41 instalacji prosumenckich o łącznej mocy 236,22 kW. Jako szanse rozwoju mikroinstalacji PV i kolektorów słonecznych Dyrektor Departamentu wymienił krótki czas i niskie ryzyko inwestycji, zwiększenie efektywności wykorzystania energii, również na potrzeby własne prosumentów przy jednoczesnym wzroście cen energii elektrycznej. Ponadto, projekt ustawy o OZE zakłada dodatkowe mechanizmy wsparcia instalacji prosumenckich w postaci wprowadzenia 6-miesięcznego rozliczania oraz w przypadku spełnienia wymaganych kryteriów, obowiązku zakupu nadwyżek energii po cenie 100% średniej ceny sprzedaży energii elektrycznej w roku poprzedzającym. Na bazie doświadczeń z rozwiniętych rynków UE, Ministerstwo Gospodarki formułuje opracowanie dotyczące funkcjonowania i regulacji spółdzielni energetycznych, będące swoistym przewodnikiem dla inwestorów zainteresowanych rozwijaniem tego rodzaju przedsięwzięć.

Bariery rozwoju energetyki prosumenckiej w swoim referacie naświetlił Kamil Pluskwa-Dąbrowski (Krajowa Federacja Konsumentów). W ramach konkursu „Twoje Odnawialne Źródło Energii” oraz na bazie doświadczeń płynących z jego dwóch edycji i podmiotów, biorących w nich udział, sformułowano główne przeszkody i utrudnienia związane z produkcją energii ze źródeł odnawialnych. Dotyczą one przede wszystkim braku przejrzystych i kompleksowych regulacji prawnych oraz długiego okresu zwrotu bez odpowiednich uwarunkowań i wsparcia (np. taryf FiT lub dotacji). Istotny jest również brak konkretnych krajowych źródeł informacji na temat inwestycji w mikroźródła oraz nastroje społeczne niesprzyjające inwestycjom w OZE. Pomimo tego, Polacy dostrzegają również pozytywne aspekty, w postaci efektu ekologicznego, wpływu energetyki odnawialnej na rozwój regionalny oraz sposobu na integrację społeczną.

O programach Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wspierających rozwój energetyki prosumenckiej opowiedziała Maria Milewska (Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej). Programy Prosument i Bocian obejmują dotacje i kredyty bankowe na preferencyjnych warunkach, skierowane do samorządów, przedsiębiorstw i osób fizycznych, inwestujących w odnawialne źródła energii. W swoim referacie Maria Milewska, współautorka i osoba nadzorująca realizację niezwykle popularnego, pierwszego prosumenckiego i masowego programu dopłat NFOŚiGW do kredytów na zakup kolektorów słonecznych, przedstawiła szczegółowe warunki udzielania wsparcia dla inwestorów w ramach nowych programów (Prosument, Bocian), podając wartości wskaźników realizacji programów, budżety i czas realizacji programów oraz szczegółowe kryteria techniczne w odniesieniu do poszczególnych mikroinstalacji i małych instalacji OZE. Pytania uczestników pokazały, że przedsiębiorcy nie są jeszcze w pełni świadomi szczegółów technicznych i finansowych tych programów.

Tematykę projektów UE na rzecz energetyki prosumenckiej w ostatnim referacie zaprezentował Grzegorz Wiśniewski (IEO). Pierwszy z nich, realizowany we współpracy z NFOŚiGW w ramach programu unijnego Life+ o akronimie OZERISE, dotyczy integracji odnawialnych źródeł energii w gospodarstwach rolnych i mikrosieciach. Celem projektu OZERISE jest rozwój i demonstracja praktycznych narzędzi do projektowania i doboru małoskalowych odnawialnych źródeł energii (OZE) w gospodarstwach rolnych. Prezes Wiśniewski przedstawił wyniki pomiarów i profile zużycia energii na cele bytowe i produkcyjne w gospodarstwach oraz wyniki symulacji wskazujące na możliwe do uzyskania wskaźniki autokonsumpcji (w rozumieniu koncepcji bilansowania półrocznego proponowanego w projekcie ustawy o OZE) energii wytwarzanej w mikroinstalacjach OZE pogodowo niestabilnych. Wyniki wskazują na istotne znaczenie wprowadzenia bilansowania półrocznego w przypadku dążenia do zwiększania wskaźnika autokonsumpcji energii z OZE i skali oszczędności finansowych w gospodarstwie domowym oraz poważne utrudnienia w zwiększaniu tego wskaźnika w przypadku uwzględniania pełnego profilu zużycia energii w całym gospodarstwie rolnym. Drugi projekt RepowerMap, to inicjatywa, mająca na celu promowanie odnawialnych źródeł energii poprzez pokazanie na mapie przykładów istniejących w naszym sąsiedztwie rozwiązań opartych na zastosowaniu tych technologii. W swojej prezentacji Prezes IEO pokazał statystykę ok. 1200 projektów OZE zrealizowanych w ostatnich latach w Polsce i skonfrontował wyniki w kontekście stawianej przez przeciwników energetyki rozproszonej tezy, że na OZE „skorzystają jedynie osoby o wysokich dochodach”. Co do zasady, w OZE inwestycją gminy o niższej dochodowości od przeciętnej.

Dyskusja panelowa na zakończenie Forum z udziałem Premiera RP Jerzego Buzka, Dyrektora Departamentu Energii Odnawialnej w Ministerstwie Gospodarki Janusza Pilitowskiego, Prezesa IEO Grzegorza Wiśniewskiego, Prezes Związku Pracodawców Forum Energetyki Odnawialnej Katarzyny Motak oraz Henryka Kleina z OPA Labor, moderowana przez Bartłomieja Derskiego, wydawcę portalu Wysokienapięcie.pl, pokazała ciągle niezadowalające otoczenie regulacyjne dla energetyki odnawialnej i wysokie ryzyko ekonomiczne działalności prosumenckiej. Dyrektor Pilitowski poinformował o działaniach rządu mających umożliwić skierowanie projektu ustawy o OZE do Sejmu bez jej notyfikacji w Komisji Europejskiej i możliwym wejściu w życie systemu aukcyjnego w 2016 roku. Nadmienił, że prawdopodobnie sejmowe prace nad projektem ustawy o OZE uwzględnią też projekt nowelizacji Prawa energetycznego w części prosumenckiej, zgłoszony przez grupę posłów PSL. Grzegorz Wiśniewski zaalarmował, że przy obecnie funkcjonujących uwarunkowaniach prawnych, w perspektywie długoterminowej budowany z trudem polski przemysł zielonej gospodarki jest zagrożony oraz, że rządowa koncepcja dublowania wsparcia eksploatacyjnego (samego w sobie niewystarczającego dla rozwoju mikroźródeł elektrycznych) i dość dowolnie ustalana wysokość wsparcia inwestycyjnego na wybrane projekty energetyki rozproszonej jest nieprzejrzysta i cały system nie pomaga w uzyskaniu masowości, powszechności i efektywności energetyki prosumenckiej. Tezę o coraz trudniejszej sytuacji krajowego przemysłu produkcji urządzeń dla OZE potwierdziła Pani Katarzyna Motak, zwracając uwagę na potrzebę przyspieszenia i wzmocnienia działań państwa w tym zakresie. Znaczenie przemysłu OZE i rolę Śląska w tym zakresie oraz konieczność zwiększenia aktywności na rzecz innowacji, w tym szerszego zainteresowania przedsiębiorstw funduszami UE na B+R (80 mld Euro w latach 2014-2020) podkreślił Premier Jerzy Buzek. Uczestnicy debaty zgodzili się z Premierem Jerzym Buzkiem, że można być spokojnym w ocenach konkurencyjności ekonomicznej energetyki odnawialnej w dłuższym okresie i jej przyszłej roli we wzmacnianiu bezpieczeństwa energetycznego. Jednocześnie jednak podniesiono kwestię spychania energetyki prosumenckiej w wąskie nisze rynkowe i na margines rynku energii. W obecnym kształcie Prawo energetyczne oraz projektowana ustawa o odnawialnych źródłach energii nie zapewnia prosumentom opłacalności i rentowności inwestycji. Jak podkreślił Henryk Klein, od prosumentów wymaga się zdecydowanie więcej niż od dużych zakładów wytwarzających energię i w efekcie, ponoszą oni znacznie wyższe koszty, dofinansowując de facto duże przedsiębiorstwa, a brak ułatwień ze strony OSD tylko potęguje ten niechlubny trend.

Odwołując się do podstawowych praw w zakresie wolności obywatelskiej i obowiązków prosumentów w zakresie wzmacniania solidaryzmu społecznego, uczestnicy Forum poparli tzw. „deklarację raciborską”.

Post Relacja z VII Forum Przemysłu Energetyki Słonecznej i Biomasy pojawił się poraz pierwszy w OPTIMA POLSKA, Białystok, Podlaskie.